نوع مقاله : Articles

نویسنده

دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه الزهرا(س)

چکیده

نظریه‌ی کارگفت یا کنش گفتاری، نظریه‌ای است که برای تحلیل گفتمان و به منظور دریافت هدف و قصد گوینده به کارمی رود. این نظریه، اولین بار توسط آستین مطرح شد و سرل آن را تکامل بخشید. نظرات سرل درباره ی کارگفت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و در علوم زبانشناسی، جامعه شناسی و فلسفی از آن بهره می برند. وی کارگفت ها را در پنج گروه طبقه بندی کرد: الف. اظهاری: این نوع کارگفت تعهد گوینده را به صدق یک گزاره بیان می کند ب. ترغیبی: که مخاطب را به انجام دادن عملی ترغیب می‌کند ج. تعهدی: تعهد گوینده را به انجام دادن کاری بیان می کند د. عاطفی : احساس گوینده را در برابر وقوع رویدادی بیان می کند ه. اعلامی: گوینده شرایط جدیدی را به مخاطب اعلام می کند. سرل برای تعیین تمایز میان پنج گونه ی کارگفت ها ازچهار عامل بهره می گیرد: نکته ی غیر بیانی، تطبیق، وضع روانی، محتوا. بررسی خطبه شقشقیه براساس کارگفت سرل، نشان می دهد که کارگفت‌های اظهاری – در معنای صریح- و کارگفت های عاطفی – در معنای ضمنی – با نکته ی غیر بیانی هجو بیشترین تعداد را در این خطبه داشته و در نهایت کارگفت تعهدی نیز به کار رفته است اما کارگفت‌های اعلامی و ترغیبی به هیچ وجه به کار نرفته است. تطابق بافت موقعیتی خطبه با انواع کارگفت‌های به کار رفته در متن و بسامد آنها، نشان از قدرت بالای مخاطب شناسی و درک آن حضرت از بافت موقعیتی است. روش استفاده شده در این مقاله، توصیفی – تحلیلی است.

کلیدواژه‌ها

Alborzi, P., (2013), "Fundamentals of Text Linguistics", Tehran, Amirkabir Publishing Institute.
Fazilat, M., (2006), "Semantics and Meanings in Language and Literature", Kermanshah: Razi University Press.
Ibn Abi Al-Hadid, A., (1988), "The Manifestation of History in the Explanation of Nahj al-Balaghah", translated into Farsi by Mahmoud Mahdavi Damghani, Vol. I, Tehran: Ney Publication.
Ishani, T., Nemati Qazvini, M., (2015), "Analysis of the sermon of Hazrat Zeinab (peace be upon her) in Kufa based on the theory of action of speech", Quarterly Journal of Quranic Studies and Hadith Safina, No. 45, pp. 60-41, Tehran: Naba Mobin Cultural Institute.
Jafari, M. T., (1978), "Translation and interpretation of Nahj al-Balaghah", Vol. 2, Tehran.
Safavi, K., (2003), "Applied Semantics", Tehran: Hamshahri Publication.
Safavi, K., (2004), "Introduction to Semantics", Tehran: Surah Mehr.
Sasani, F., (2010), "Meaning: An Introduction to Social Semiotics", Tehran: Mehr Publication.
Talebi, E., (1394), "Study of the jihadist sermon of the Commanders of the Faithful on the theory of verbal actions", Research in the Arabic Language, No. 12, pp. 76-57, Isfahan: Faculty of Literature.
Tumi, I., (2015), "Dimensions of Tradition in the Quranic Address - Surah Al-Baqarah Al-Anmuzja", Algeria: Muhammad Khizar University.
Yule, G., (2008), "Pragmatics, translated into Farsi by Ali Rahimi and Behnaz Ashraf Ganjavi", Tehran: Jangal Publication.